24.12.2013
4.62 / 21 oy

Padişah 3. Osman Dönemi Osmanlı Devleti

3. Osman'ın Doğum Tarihi: 3 Ocak 1699

3. Osman'ın Ölüm Tarihi: 30 Ekim 1757

3. Osman'ın Sultanlığı: 1754 -1757

3. Osman'ın Kabrinin Bulunduğu Yer: İstanbul, Yeni Camii

Padişah 3. Osman'ın Hayatı

3. Osman

1699'da Edirne'de doğdu. II. Mustafa ile Şehsüvar Valide Sultan'ın oğludur.

O tarihe kadar tahta çıkan Osmanlı padişahlarını en yaşlısıdır.

Osman, babası II. Mustafa'nın tahttan indirildiği 1703'te henüz dört yaşındaydı. Babası ve ağabeyi I. Mahmud'la Edirne'den İstanbul'a getirilip Topkapı Sarayı'ndaki Şimşirlik Dairesi'ne yerleştirildi. Amcası III. Ahmed'in (1703-1730) ve ağabeyi I. Mahmud'un (1730 -1754) toplam 51 yıl süren saltanatları boyunca burada kaldı. Osmanlı hanedan tarihinde Şimşirlik Dairesi'nde yarım yüzyıl kalarak bir rekor sahibi oldu.

I. Mahmud, 13 Aralık 1754'te Cuma namazından dönüşünde ölünce yaşlı şehzade dairesinden alınıp hazırlandıktan sonra Babüssaade önünde tahta oturtuldu.

58 yaşında padişah olan III. Osman'ın tahta çıktığı günlerde Sultanhamarn'da büyük bir yangın çıktı. 22 Aralık 1754 gecesi başlayan ve on sekiz saat süren yangında birçok ev ve dükkan kül oldu.

1755 yılı başında İstanbul'da o zamana kadar görülmemiş bir kış yaşandı. 2 Ocak'tan Şubat ayı başına kadar süren şiddetli soğuklarda Haliç dondu.

15 Şubat 1755'te Bahir Mustafa Paşa'yı azleden III. Osman, yerine eski sadrazam Hekimoğlu Ali Paşa'yı getirdi. 1755 ilkbaharında Beşiktaş Sarayı'na göçen, arada Beylerbeyi Sarayı'nda kalan padişah, kendisini her konuda yönlendiren Silahdar Bıyıklı Ali Ağa'nın telkiniyle 18 Mayıs 1755'te Hekimoğlu Ali Paşa'yı görevden alıp Kız Kulesi'ne hapsettirdi, daha sonra Magosa'ya sürüldü. Naili Abdullah Paşa Sadrazam oldu.

12 Temmuz 1755 gecesi Kadırga Limanı'nda başlayan ve 15 saat süren yangın Köprülü Külliyesi'ne kadar yayıldı.

Bıyıklı Ali Ağa, 24 Ağustos 1755'te Abdullah Naili Paşa'yı azlettirip sadrazam oldu.

29 Eylül 1755 gecesi Hocapaşa'da çıkan ve kırk saat süren yangında Ayasofya, Bahçekapı ve Mahmudpaşa semtleri enkaz haline geldi. Paşakapısı'nın da içinde bulunduğu birçok devlet dairesi yandı. Yangınları izleyen III. Osman, gözyaşlarını tutamadı. Kadırga'daki Esma Sultan Sarayı geçici olarak Paşakapısı'na dönüştürüldü.

25 Ekim 1755'te 111. Osman ani bir kararla çok güvendiği ve sevdiği Silahdar Ali Paşa'yı azletti. Ali Paşa, yalancılık ve rüşvet almakla suçlandı. Tahta çıkışının üzerinden bir yıl bile geçmeden beşinci kez sadrazam değiştiren padişah, Sadaret Kethüdası Yirmisekizçelebizade Mehmed Said Paşa'yı bu göreve getirdi. III. Osman, Kıbrıs'a sürdürdüğü Hekimoğlu Ali Paşa'yı da Mısır Valisi yaptı.

1755 yılında Anadolu ve Rumeli'deki eşkıyalık hareketlerine karşı tedbirler alındı. Devlete baş kaldıran Karaosmanoğlu Hacı Mustafa Ağa yakalanıp cezalandırıldı.

Yapımına Ocak 1749'da başlanan cami I. Mahmud öldüğü sırada bitmek üzereydi. III. Osman camiyi bir süre kapalı tuttuktan sonra noksanlarını tamamlatıp bazı ekler yaptırarak "Nuruosmaniye" adını verdi ve 5 Aralık 1755'te büyük bir törenle ibadete açtı. Padişah camiye gelip hünkâr mahfilinin kafesinden halkı selamladı. Dışarıda da fakirlere sadaka dağıtıldı. 1 Nisan 1756'da Yirmisekizçelebizade Said Mehmed Paşa azledildi. Bahir Mustafa Paşa yeniden sadarete getirildi.

Şehsuvar Valide Sultan 16 Nisan 1756'da öldü ve Nuruosmaniye'deki türbesine defnedildi.

6 Temmuz 1756 gecesi tarihe "Harık-ı ekber-i Cübb-Ali" diye geçen Cibali yangını çıktı. Bu korkunç yangın iki gün boyunca devam etti ve bir afet halini aldı. İstanbul'un üçte ikisi enkaza dönüştü. Cibali, Unkapanı, Süleymaniye, Vefa, Şehzadebaşı, Zeyrek, Saraçhane, Aksaray, Davudpaşa, Fatih, Sultanselim, Alipaşa Çarşısı, Lütfıpaşa, Ayakapı, Yenikapı semtleri tamamen kül oldu. İstanbul'un fethinden sonra yaşanan yangınların en büyüğü olan bu felakette iki bin ev, bin dükkan, iki yüz cami ve mescit, yetmiş hamam, birçok han, değirmen yandı veya zarar gördü.

III. Osman yangından sonra İstanbul'da bir imar hareketi başlatarak ev ve dükkan yapanlara hazineden yardımda bulundu.

22 Aralık 1756'da büyük şehzade Mehmed'in şüpheli ölümü saray çevresinde ve dışarıda III. Osman'ın bir suikastı olarak konuşuldu. III. Ahmed'in oğlu olan Mehmed, Yeni Cami Türbesi'ne gömüldü.

11 Ocak 1757'de Bahir Mustafa Paşa azledilip Halep Valisi Koca Ragıp Paşa'ya sadaret mührü gönderildi. Sadrazam Koca Ragıp Paşa 20 Mart'ta İstanbul'a geldi.

Bu yıl içinde sağlığı giderek bozulan 111. Osman Ekim ayında büsbütün ağırlaştı. 30 Ekim 1757 gecesi öldü. Amcasının oğlu III. Mustafa sabah erkenden tahta oturtuldu. Yeni padişah, III. Osman'ın Nuruosmaniye'deki türbeye değil, Yeni Cami Türbesi'ne gömülmesini emretti.

İstanbul'da iki küçük ölçekli deprem, bir sel felaketinin yaşandığı III. Osman devrinde şiddetli soğuklar ve yangınlar dikkati çeker. Ocak 1755'te Haliç donmuş, Defterdar İskelesi'nden Sütlüce ve Hasköy iskelelerine, Fener ve Ayvansaray'dan yürüyerek geçilmişti. Meydana gelen dört büyük yangın ise büyük tahribata yol açmıştı.

Sultan III. Osman, yumuşak huylu olmasına rağmen, çabuk kızar ve sinirli hareket ederdi. Anlayamadığı konularda telaşa kapılır, verdiği emrin hemen yerine getirilmesini isterdi. Çok meraklı bir kişiliğe sahip olduğundan, her şeyi öğrenmeye çalışırdı. Yakın çevresinin etkisinde kalırdı. Orta boylu ve çok şişmandı. Fazla kiloları genel görüntüsünü etkilediği gibi, yürümesine de engel olurdu. Bedenine göre küçük yüzlü, açık tenli ve ela gözlü idi. Sık sık tebdil gezilere çıkar, halkın arasında kendisini Edirneli Osman Ağa olarak tanıtırdı. At üzerinde şehri gezerek halka ve esnafa bahşiş dağıtırdı. Halkın giyimi ile yakından ilgilenir, kurallara aykırı gezenlerin uyarılmasını isterdi.

Kahveye düşkün olan III. Osman, cirit oyunlarını, tüfek ve ok atışlarını izler, musiki ve mani dinlemekten hoşlanırdı.

III. Osman kısa saltanat süresine rağmen birçok hayır eseri meydana getirmiş ve bunlara bağlı vakfiyeler tesis etmiştir. I. Mahmud tarafından temeli atılan Nuruosmaniye Camii ve Külliyesi'nin eksiklerini tamamlatarak 5 Aralık 1755 Cuma günü hizmete açmıştır. Aynı yıl Üsküdar Sarayı ve bahçesinin bulunduğu yerde bir mahalle inşa ettirmiş, İhsaniye adını alan bu semtte ikisi de günümüzde de ayakta olan İhsaniye Camii ve mescidlerini yaptırmıştır. Ahırkapı Feneri ile Nuruosmaniye Camii'nin Kapalıçarşı çıkışındaki çeşme de onun eseridir.

III. Osman'ın da ağabeyi I. Mahmud gibi çocuğu olmamıştır.

Padişah 3. Osman Dönemi Osmanlı Devleti
Bu makalenin telif hakkı ve tüm sorumlulukları yazara ait olup, şikayetler için lütfen bizimle iletişime geçiniz.
URL:
Etiketler:

Bu makale 8865 kez okundu

24.12.2013 tarihinde yazıldı
Reitix

Yorumlar

  • tititan666
    26.09.2014

    Ne kısmetsiz padişahmış sürekli sadrazam değiştirmiş!

Bu yazıya siz de yorum yapabilirsiniz

İnternet sitemizdeki deneyiminizi iyileştirmek için çerezler kullanıyoruz. Bu siteye giriş yaparak çerez kullanımını kabul etmiş sayılıyorsunuz. Daha fazla bilgi.