12.09.2013
4.55 / 31 oy

Pierre Simon Laplace'ın Hayatı

Pierre-Simon Laplace (1749-1827) Kimdir?

On dokuzuncu yüzyıl başları Fransa'nın bilimde altın çağı yaşadığı dönemdi. Matematiksel fizikçi Laplace bu yüzyılın önde gelen isimlerindendi. Laplace fiziksel astronomi modelinde fiziksel olguyu, parçacık halindeki maddeleri ve bunların arasındaki kuvveti de içerecek biçimde mekanik bir kurama indirgemenin yollarını araştırıyordu. Laplace ile Biot ve Poisson gibi takipçileri ışığın parçacık kuramıyla, kısa menzilli kuvvetler aracılığıyla birbirlerine etki eden parçacıklardan oluşan varsayılan elektriksel ve manyetik akışkanların elektrik ve manyetizma akışkanlığı kuramında büyük bir başarı elde etti. Bununla beraber en önemli başarısı, Newtoncu kütle çekim kuramını gökcisimleri mekaniği problemlerine uygulamak oldu.

Pierre-Simon Laplace (1749-1827) Biyografisi

Beaumont-en-Auge, Normandiya'nın Calvados bölgesinde, Pont l'Eveque'ye yakın küçük bir kasabadır. Pierre Laplace (ya da La Place) burada tarımla uğraşıyordu. Bölgedeki kilise cemaatinde görevliydi. Karısının ailesi Marie-Anne (kızlık soyadı Sochon), yakınlardaki Tourgeville'den varlıklı çiftçilerdi. İkinci çocukları Pierre-Simon 23 Mart 1749'da doğdu. Yedi yaşından on altı yaşına kadar, amcası Louis Laplace'ın öğretmenlik yaptığı yerel Benedikten okuluna gitti. Matematikle ilgilenen amcası haricinde ailenin iki tarafında da entelektüel anlamda herhangi bir ayırt edici özellik yoktu.

Laplace'ın babası onun kilisede kariyer yapmasını istiyordu, bunun üzerine genç Laplace 1766'da ilahiyat eğitimi almak üzere Üniversite Caen'e girdi. Matematiğe duyduğu ilgi apaçık ortadaydı ve öğretmenleri kendisini bu konuda teşvik etti. 1768'de on dokuz yaşındayken, bir tavsiye mektubuyla, Paris'e d'Alembert'in yanına gitti. Laplace'ın yeteneğini ölçmek için d'Alembert'in sorduğu zor matematik problemleriyle ilgili hikâye sık sık anlatılmıştır; Laplace soruları bir gecede çözer. Bundan çok etkilenen d'Alembert itibarını kullanarak askeri lise öğrencilerine matematiğe giriş dersleri vermesi için Laplace'ın Paris'teki Ecole Militaire'e girmesini sağlar. Laplace burada yedi yıl çalışır.

Laplace'ın ilk hedefi kısa süre içinde Academie Royale des Sciences üyesi olmaktı. Bu sebeple akademinin daimi sekreterine araştırma makaleleri göndermeye başladı. Daimi sekreter sonradan, daha önce bu kadar genç birinden, bu kadar kısa zamanda, böylesine çeşitli ve zor konular üzerine yazılmış, sayıca bu kadar fazla önemli çalışma almadığını söyleyecekti. Laplace akademi seçimlerine ilk kez 1771'de önerilip iki kez başarısız olduktan sonra, Mart 1773'te yirmi dört yaşındayken eklenik üye olmayı başardı.

Laplace'ın matematiğe ilk katkısı diferansiyel denklemleri çözmek için integral hesabı kullanmak oldu, ilgilendiği esas konu ise başkaydı. Laplace, Newton'un çalışmalarına çok büyük hayranlık beslerdi ve 1774'te entelektüel rüştüne eriştiğinde Newtoncu dünya görüşünü mükemmelleştirme görevini üstlenmişti. Bugün bile çözülmemiş olan temel sorun güneş sisteminin uzun dönemli kararlılığıydı. Laplace gökcisimleri mekaniğinin önemli sorunlarını incelemişti. Bu sorunların birçoğunu 1783 ve 1786 yılları arasında yazılmış bir dizi önemli araştırmada çözümlemiştir. Örneğin, Jüpiter gezegeninin yörüngesinin küçüldüğü, Satürn gezegeninin yörüngesinin ise büyüdüğü gözlemlenmişti. Laplace yörüngesel dış-merkezliliğin kendini düzelten nitelikte ve gezegenlerin ortalama hareketlerinin değişmez olduğunu gösterdi. Ayrıca, Ay'ın dünya çevresindeki ivmelenmesini, gezegenlerin hareketinde kendi uydularından kaynaklanan dürtmeleri ve kuyrukluyıldızların yörüngelerini açıklamıştır.

Laplace verimli olduğu bu yıllarda önemli fiziksel ve kimyasal deneylerde Lavoisier'yle işbirliği içindeydi. Paris için istatistiksel nüfus çalışması yaptı, Fransa'nın nüfusunu tahmin etmek için olasılık yöntemlerini kullandı. Ecole Militaire'de öğretmenlik yaparken topçu adaylarının sınav denetmeni olarak görevlendirildi; sınav denetimini yaptığı adaylardan biri müstakbel imparatordu. Bu arada Laplace'tan üç yıl daha kıdemli olan Monge bahriyelilerin sınav denetmeniydi; kişisel kapasiteleriyle her birinin tecrübesi, daha sonra birlikte Ecole Polytechnique'i kurma planlarında faydalı oldu.

Laplace'ın özel hayatıyla ilgili çok az şey bilinse de, d'Alem-bert'in, Laplace'ın kendi işi yerine rasyonel mekanikle ilgilenmesi karşısında öfkelenmeye başladığına dair ipuçları vardı. Her ne kadar, Laplace diğer bilimlerle ilgili geniş bilgi sahibi olsa da, akademide her şey hakkında fikir beyan etmesi akademideki meslektaşları arasında rağbet görmemesine ve kibirli olarak tanınmasına yol açmıştı. Paris'i ziyaret edenlerden biri, "Mösyö de la Place'ı birçok kez gördüm, sevimli ve çok iyi bir geometrici ama çok titiz ve telaşlı, kendinden başka kimseyi dinlemiyor," diye yazmıştı.

1788'de Laplace, ailesi Besançon'lu olan Marie-Charlotte de Courty de Romanges'yle evlendi. Karısı kendisinden yirmi yaş küçüktü. İki çocukları oldu; oğulları Charles-Emile askeri kariyerinde general rütbesine kadar yükseldi, kızları Sophie Suzzanne soylu biriyle evlendi ama yirmi beş yaşında doğum yaparken öldü.

Fransa'nın farklı yerlerinde kullanımda olan, karmaşık ağırlık ve ölçü sisteminin yeniden düzenlenmesi yıllardır gündemdeydi. Mayıs 1790'da Devrim hükümeti akademiden reform önerileri yapmasını istedi; Laplace, Langrange ve Monge'la birlikte hu sorunla ilgili kurulan komisyonda görev aldı ve komisyonda uzunluk, alan, hacim ve ağırlık birimlerinin yanı sıra paranın, açı ölçülerinin ve takvimin de onluk sistemde düzenlenmesini önerdiler. Temel uzunluk ölçüsü biriminin metre olarak isimlendirilmesini Laplace önermişti. Ondalık sistemin kullanıldığı takvim Fransa'da bile kısa bir süre kullanıldı; açı ölçülerinin ondalık sisteme dönüştürülmesi genel olarak kabul görmedi, diğer metrik birimler ise yavaş yavaş tüm dünyada kullanılmaya başlandı.

1793'te tüm akademiler baskı altına alınmadan kısa bir süre önce Laplace ve diğerleri politik nedenlerden dolayı Academie des Sciences'tan atıldılar. Laplace ailesini terörden korumak için Paris yakınlarındaki bir şehre, Melun'a taşıdı. 1795'te tehlike atlatılmış gözüküyordu. Thermidorcu rejim*, yeni Bureau des Longitudes yönetimi altında resmi astronomi ve gemicilikle ilgili her şeyde metrik sistemi yerleştirdi. Mali açıdan çok iyi desteklenen Bureau'nun üyesi olmak tam zamanlı bir iş olarak önemseniyor ve bunun karşılığı cömertçe karşılanıyordu. Laplace üyesi olduğu Bureau'da düzenli olarak görev alıyor ve toplantıları, uygun bilimsel makalelerini sunduğu bir ortam olarak kullanıyordu; bu makaleleri çoğu kez Bureau'nun aslında denizcilikle ilgili bir yıllık olan bülteni, Comıaissance des temps' de yayınlıyordu.

Laplace matematiksel formül kullanmaktan kaçındığı bilim klasiği, Exposition du syteme du monde (Dünya Sisteminin Açıklanması) 1796'da yayımladı. Laplace özellikle filozof Immanuel Kant'ın matematiksel dayanak oluşturmadan öne sürdüğü nebular kuramını (güneş sisteminin bulutsu bir gazdan evrimleşmesi) tartıştı. Laplace'ın bu kuramı daha önce Kant'ın öne sürdüğünden haberi var mıydı bilinmiyor çünkü başkalarının çalışmalarına çok nadiren teşekkür ederdi. Üstelik bazıları Laplace'ın, özellikleri çok daha sonra Einstein'ın genel görelilik kuramıyla anlaşılabilen kara delik kavramını öngördüğünü düşünüyordu. Exposition'da, Laplace'ın konuyla ilgili genel bakışına ulaşılabilir:

Dikkatimizi soyut kombinasyonlara odaklayan cebirsel analiz yakında bize (araştırmalarımızın) esas amacını unutturacak. Esas amacımıza ancak sonunda döneceğiz. Ama analizle kişi bu yöntemin genellemelerine ulaşıyor ve mekanik işlemlerle akıl yürütmeyi dönüştürmenin paha biçilmez avantajına sahip oluyor ve genellikle geometriyle ulaşılamayacak sonuçlar elde edilebiliyor. Yani, tekil hakikatin bu evrensel dile tercüme edilmesi ve bu hakikatin ifadesinden yeni ve beklenmedik birçok hakikatin ortaya çıkmasını görmek için analizin yaratıcılığı yeterli oluyor. Başka hiçbir dil tek bir temel fikirden kaynaklanan birbirine bağlı uzun ifadeler dizisinden oluşan zarafete sahip değildir. Bu nedenle analizin üstünlüğüne ikna olmuş bu yüzyılın geometricileri (matematikçileri) bu yöntemi öncelikle kendilerine uygulayarak analizin alanını genişletip sınırlarını geriye ittiler.

Laplace'ın kuramlarını destekleyen matematiksel tartışmalar 1799 ile 1825 yılları arasında yayımlanan Traite de mecanique celeste (Gök Mekaniği) adlı başyapıtında kullanılacaktı. Laplace başyapıtında Newton'un bu alandaki çalışmasını tamamladı. Newton güneş sistemini "yeniden düzenlemek" için periyodik olarak ilahi bir müdahale gerektiğine inanırken Laplace evrensel yerçekimi yasasının güneş sisteminin uzun dönemli kararlılığını sağladığını savunuyordu. Napoleon, Laplace'ın ciltler dolusu çok ayrıntılı tezinde evrenin yaratılmasında Tanrı'dan bahsetmediğini gördüğünde, Laplace'ın verdiği "Efendim, bu varsayıma ihtiyacım yok," cevabını Langrange'a söyleyince Langrange "Ama bu gayet iyi bir varsayım, birçok şeyi açıklıyor," demişti. Laplace Mecanique celeste'ı bitirdiğinde Londra'da yaşayan Mary So-merville'e "Newton'un tüm araştırmalarının çekirdeğini içeren emsalsiz Principia'sını özenle okudum. Bu çalışmayı inceledikçe hayran kaldım; en önemlisi beni ilk basıldığı zamana götürdü. Aynı zamanda Newton'un keşiflerini sergilediği sentez yönteminin inceliğini hissettim. Newton'un senteziyle sadece yüzeysel olarak uğraşılan soruları derinliğine kavramanın kaçınılmazlığını fark ettim. Senin matematikçilerinin kendilerini analize adamaları beni çok sevindiriyor; ulusunun kendine özgü erdemi ve bu yöntemle birlikte önemli keşiflerde bulunacaklarından eminim," diye yazmıştı.

Laplace, araştırmalarının temel alanı gök mekaniği olmasına rağmen olasılık kuramı ve istatistiksel çıkarsamada da önemli katkılarda bulundu. 1812'de çok iyi hazırlanmış önsözle birlikte o zaman olasılık ve uygulamaları hakkında bilinen ne varsa hepsini Theorie analytique des probabilites,de (Olasılıkların Analitik Kuramı) özetledi. Bu çalışma daha sonra Laplace dönüşümü olarak bilinecek bir tekniği, integral denklemlerini çözmenin basit ve zarif yöntemini tanıttı. Laplace'ın olasılık kuramına katkılarından bazıları astronomideki sorulardan kaynaklanıyordu. Örneğin, merkezi limit teoremi kuyrukluyıldızların yörünge eğikliği problemine uygulandı. Laplace matematiğin olasılık yoluyla sosyal bilimlerle ilişkilendirilebileceğine inanıyordu ve çeşitli uygulama biçimleri önerdi. Meslektaşı akademisyen Lavoisier'yle birlikte ısıl iletkenlik ve kılcallık dahil olmak üzere fizikteki çeşitli problemler üzerine çalıştı. Laplace en çok yerçekimi, elektromanyetizma, akustik ve hidrodinamik gibi çeşitli konularda çok değerli bir kavram olduğu kanıtlanmış, analitik bir araç olarak ortaya attığı potansiyel kavramıyla tanınır.

Laplace'ın pozitif bilimler literatürüne son derece hâkim olduğu anlaşılıyor. Bununla beraber çalışmalarında vardığı sonuçların kaynaklarını genellikle belirtmiyordu ve sanki sonuca sadece kendisi erişmiş izlenimi veriyordu.

Laplace kendisinin Fransa'daki en iyi matematikçi olduğunu, meslektaşları ise bu doğru bile olsa Laplace'ın biraz tevazu göstermesi gerektiğini düşünüyordu. Kibirli Laplace'ın idari bir hata nedeniyle, kısa ömürlü Ecole Normale'de profesör olarak değil de öğrenci olarak kaydedildiği ortaya çıkınca büyük eğlence çıkmıştı. Laplace'ın yaşlandıkça kibri de artıyordu. Başarılı olunca anne babasını ve ablasını yok saydı. Laplace'ın kendini beğenmiş ve bencil olması inkâr edilemeyecek kadar barizdi. Nispeten az tanınan kişilerin araştırma sonuçlarını kendine mal etmeyi çok iyi becerirken, gençliğinde kendisine yardımcı olanlara ve aynı siyasi fikirleri paylaştığı arkadaşlarına karşı kaba ve nankör davranıyordu.

Ölümünden sonra adı bilinmeyen bir eleştirmen şöyle yazmıştı: "Laplace'ın dehası safi matematiksel engelleri parçalamak için mükemmel bir balyozdu ancak tıpkı bu faydalı alet gibi, dehası da ne çalışmalarını bir sona ulaştırdı ne de onlara güzellik kattı... bununla beraber Laplace bir konuyu araştırmaya, o konunun zorluklarının aşılabileceğini göstermeden asla başlamadı. Bazen acemice, bazen dolaylı yollardan sonuca ulaştı ve zorlukları yendi."

Laplace, on sekizinci yüzyılın sonlarından başlayarak on dokuzuncu yüzyıl da dahil olmak üzere Academie des Sciences'ı egemenliği altına aldı; genç meslektaşlarına bilimsel tercihlerini ve determinist ideolojisini empoze etti. Laplace Aralık 1795'te, baskı altındaki akademilerin hakları geri verildiğinde, artık Institut de France'ın bir parçası olan yeni Academie des Sciences'ın başkan yardımcısı, beş ay sonra da başkanı oldu. Bu görev onursal bir görev değildi ve çoğu zaman politikaların oluşturulduğu, öncelikli kararların alındığı birçok komitenin başkanı olmasını gerektiriyordu. Laplace yeteneğiyle ve coşkuyla politikaya atıldı, Bureau des Longitudes'de başkanlık yapmaya başladı. Kısa bir süre için, 1795'te açılan ve 1800'de, sınav denetmeni olarak da çalışmış olduğu Ecole Polytechnique'in tüzüğünün biçimlenmesine aracı olan Ecole Normale'de öğretmenlik yaptı. Laplace "hızlı" öğretmesiyle biliniyordu ve yazılarında daha sonra notlarını okuyanların şaşıracağı şekilde sık sık "kolayca görülüyor ki" ifadesini kullanmasıyla nam salmıştı.

Bu dönem seçkin bilimcilerin gittikçe artan bir şekilde kamu hizmetleri yapmaya davet edildiği bir dönemdi. Laplace aralarında en seçkin olanlardandı. 1799'da Birinci Konsül döneminde Napoleon, Laplace'ı içişleri bakanı olarak atadı. Laplace içişleri bakanlığında başarılı olamayınca, Napoleon altı hafta sonra onun yerine kardeşi Lucien Bonaparte'ı getirdi. Eski imparatorun Saint Helena'ya sürgüne gönderilmesinden sonra fark ettiği gibi, "Birinci sınıf bir matematikçi olan Laplace'ın yalnızca vasat bir idareci olduğu hemen ortaya çıktı. Laplace soruların asıl önemini asla kavrayamadı, sürekli ikincil dereceden sorunların peşinde koştu, problem çıkaran fikirleri vardı, kısacası sonsuz küçüklük ruhunu idareciliğe de taşıdı." Buna rağmen, Laplace imparatorluk yönetiminde senatör oldu ve şansölye makamına oturdu. Tüm bunların sonucunda da zengin oldu. "İmparatorluk kontu" unvanının yanı sıra Fransa'nın en yüksek nişanlarını aldı: Legion d'Honneur Grand-coix ve Ordre de la Reunion. Laplace'ın Institut de France'ta Houdon tarafından yapılmış bir büstü bulunmaktadır.

Laplace 1806 yılından itibaren zamanının çoğunu Paris'in sekiz kilometre kadar güneyinde, Arcueil kasabasındaki malikânesinde geçirdi. Büyük kimyacı Berthollet'nin malikânesi de hemen bitişi-ğindeydi. Bu iki varlıklı akademisyen Arcueil'de bilimsel araştırma yapan küçük, resmi olmayan bir dernek kurdular. Societe d'Arcue-il ilk yıllarında iyi işler yaptı. Polytechnique'ten ve diğer yerlerden ümit vaat eden, genç bilimcilerin katılması teşvik edildi. Laplace gibi etkili birinin hamiliği kariyer açısından doğal olarak avantaj sağlıyordu.

Laplace 1814'te, senatoda XVIII. Louis'yi destekleyerek Na-poleon'un iktidarının sürmesine karşı oy kullandı. Bourbon monarşisinin ertesi yıl başa geçmesinden sonra marki oldu ve Ecole Polytechnique'in yeniden düzenlemesini denetleyen komitenin başkanlığına atandı. Bu görevinde derslerin süresini üç yıldan iki yıla indirdi; bu dersleri Ecoles d'Applications olarak bilinen ve yeniden açılan Ecole des Ponts et Chaussees gibi uzmanlık eğitimi veren okullara giriş için ön şart olarak ileri sürdü. Askeri mühendisliğe yapılan vurgu azaltılarak tarih, ahlak ve "sosyal aritmetik" gibi dersler kondu. Bununla beraber matematik derslerin merkezindeki konumunu sürdürdü ve on dokuzuncu yüzyılın büyük bir bölümünde Polytechnique, Ampere, Cauchy, Fourier, Lagrange, Laplace, Legendre, Monge, Poisson ve Poncelet ayarındaki profesörlerle Fransa içinde ve dışında en iyi çalışmaların yapıldığı yer oldu.

Laplace'ın politik oportünizmi başarılı olmasını ve bilimsel çalışmalarına devam etmesini sağladı. Ama yeni keşifler görüşlerini sarstıkça kuramları yürürlükten kalkmaya, etkisi azalmaya başladı. Laplace Bourbon Restorasyonu'nun bilim çevrelerinde kendini gittikçe daha yalnız hissediyordu. Bourbon'lara hayatı boyunca sadık kaldı. Üyesi olduğu Academie Française ifade özgürlüğünü destekleyen bildirge yayımladığında imzalamayı kabul etmedi.

Laplace ileri yaşlarında ağırlıklı olarak Arcueil'deki mülkünde zaman geçirdi. Güzel bir bahçenin ortasında zarif bir şekilde döşenmiş malikânesinde, Paris'i ziyaret eden birçok bilimciyi ağırladı. Ziyaretçilerinden Mary Somerville onu "Çok uzun değil ama zayıf, dürüst ve epeyce resmi. Tavır ve davranışlarıyla seçkin biriydi; belki de I. Napoleon'un maiyetinde çok fazla bulunduğu için tavırlarında biraz saray adamlığı vardı," diye tarif etmişti. Arcueil'deki bir diğer ziyaretçisi Humphry Davy onu "Davranışlarında hayli resmi ve gösterişli, saygıdan çok korumaya yönelik bir hava içinde," diye tasvir etmişti. Arcueil'deki yaşantıyla ilgili ayrıntıla-rıysa Temmuz 1822'de John Dalton'un ziyaretini aktaran bir arkadaşından alabiliriz:

Öğleden sonra saat dörtte Dolton'la birlikte at arabasıyla Arcueil'e, La Place'ın kır evine yemeğe gidiyoruz. Arabayı dokuzda dönmek üzere ayarladık. Sırasıyla yemek, tatlı ve kahve masalarının hazır olduğu odalardan geçirildik. Sonrasında büyük bir holden geçerek bahçenin bir bölümüne ve süs bahçesine hâkim terasa çıktık. Topluluğun bir kısmı uzaktan göründüğünde henüz kimseyi görmemiştik, derken ileri yaşlarında bir beyle iki genç adam göründü. Yaşlı beyefendi şapkasını çıkartıp Dalton'a elini uzattığı zaman bu gruba yaklaştık. Yaşlı adam Berthollet'ti, iki genç ise La Place'in oğlu ve kraliyet astronomu Arago'ydu. Ağaçlıklı uzun yolun sonundaki merdivenleri çıktığımızda uzaktan La Place'ı Madam Biot'nun kolunda gördük. Yanlarında Biot, Fourier ve La Place markizinin babası Courtois vardı. Evin önünde bizi markiz ve torunu karşıladı.

Yemekte Dalton, Madam La Place'in sağında, Berthollet ise solundaydı. Dendera Zodyak'ı ve Mısır üzerine sohbet ettiler. Berthollet ve Fourier Na-poleon'la orada bulunmuşlardı. Güzel bir yerde yemek yedikten sonra Dalton, bir yanında La Place diğer yanında Berthollet olduğu halde yürüyüşe çıktı.

Laplace'ın hafızası ilerleyen yaşlarına kadar oldukça iyi durumdaydı. Fourier'nin söylediği gibi "Güzel sanatlar konusunda eğitim almamıştı ama takdir etmesini bilirdi. İtalyan müziğine ve Raci-ne'in şiirine düşkündü. Bu büyük şairin şiirlerinden bölümleri alıntılamaktan zevk alırdı. Raphael'e atfedilmiş tablolar dairesini süslüyor, bu tablolara Descartes, François Vieta, Newton, Galileo ve Euler'in portreleri eşlik ediyordu." Genellikle sağlıklı ve dinç geçen yaşamından sonra, yetmiş yedinci yaş gününden bir müddet önce kısa süren bir hastalık evresinden sonra 5 Mart 1827'de Arcueil'de yaşamını kaybetti. Belirtilen tarih, sık sık karşılaştırıldığı bilimci Nevvton'un ölümünden neredeyse tam bir yüzyıl sonrasına denk düşer. Societe'deki ortağı Berthollet beş yıl önce ölmüştü. Laplace ilk önce Paris'te Pere Lachaise mezarlığına gömüldü. Burada adına dikilen anıt 1878'de doğum yeri Beaumont-en-Auge'e taşındı. On yıl sonra naşından kalanlar Pere Lachaise'den aile arazisini bulunduğu Saint Julien de Mailloc'a, karısı ve çocuklarının yanına nakledildi. 1862'ye kadar yaşayan markiz, Ecole Polytechnique'den her yıl en başarılı öğrenciye kocasının tüm eserlerinden oluşan bir setin verilmesi için fon tahsis etti. Ne yazık ki yayımlanmamış çalışmalarının pek çoğu 1925'te Chateau de Mailloc'da çıkan yangında yok oldu. Bu çalışmalar o dönemde Laplace'ın üçüncü kuşaktan torunu Colbert-Laplace kontuna aitti.

 

Pierre Simon Laplace'ın Hayatı
Bu makalenin telif hakkı ve tüm sorumlulukları yazara ait olup, şikayetler için lütfen bizimle iletişime geçiniz.
URL:
Etiketler:

Bu makale 10861 kez okundu

12.09.2013 tarihinde yazıldı
Reitix

Yorumlar

  • pisicik
    14.01.2020

    adamın adına uzay var dana ne olsun :) matematiksel anlamda rakip olduğu bir diğer bilim insanı da jean baptiste joseph fourier'dir ki laplace dönüşümü konusunda alternatif bir yöntem olan fourier dönüşümü metodunu sunmuştur. demek ki ismen kalıcı olmak için instagram'da takipçi kasmak tek yol değilmiş :)

  • pusu
    17.09.2016

    bütün bilim adamlarında en verimli yaş zaten hep yirmili ve otuzlu yaşlar oluyor. ellerine yeterli imkanlar geçtikten sonra nedense üretkenlikleri hep azalıyor

  • lalll
    17.12.2014

    Cok değerli bir yazı emeğinize sağlık

Bu yazıya siz de yorum yapabilirsiniz

İnternet sitemizdeki deneyiminizi iyileştirmek için çerezler kullanıyoruz. Bu siteye giriş yaparak çerez kullanımını kabul etmiş sayılıyorsunuz. Daha fazla bilgi.