02.10.2013
4.45 / 29 oy

Teknik Analiz ve ADX indikatörü

Teknik Analiz ve Trend Endeksi (ADX)

ADX eğrisi diğer teknik analiz göstergeleri gibi çok sık kullanılmamasına rağmen, trend belirlemekte yada önemli fiyat hareketlerinden önce görülen yanlış sinyalleri filtre etmesi açısından kullanılması gerekli bir teknik göstergedir. Ayrıca diğer göstergeler ile birlikte kullanıldığında güvenli kararlar alınmasında yardımcı olur. ADX diğer teknik göstergelerden farklı olarak alım satım sinyallerini üretmekten çok trendin varlığı konusunda fikir verir. Fiyat hareketlerinin belirli bir trend içerisinde olduğunu yada olmadığını gösteren en iyi göstergelerden biri olmasından dolayı teknik analistin ADX kavramını etraflıca anlaması ve kullanması gerekir.

ADX Nasıl Hesaplanır?

ADX hesaplanması çok kolay olmasına rağmen işlemler uzun ve yorucudur. Hesaplamanın örnek ile açıklanmasından önce DM ( Directional Movement) tanımını yapalım. DM, dünkü en yüksek ve en düşük fiyat değerlerinin dışında kalan bügünkü en büyük fiyat aralığı diye tanımlanır ve fiyatların yükselip alçalmasına göre +DM yada -DM değerleri elde edilir. 

ADX indicator technical analysis

Elde edilen DM'in bir anlam taşıması için en yüksek ve en düşük değerlerin bir şekilde ölçülerek değerlendirilmesi gerekir. Yani, tanımlanacak bir referansa göre kıyaslanmalıdır. TR (true range) olarak seçilen bu referans ile şu tanım yapılır; Aşağıda açıklanan üç senaryodan elde edilen en büyük değer TR olarak bilinir.

1. Bügünkü fiyatların en yüksek ve en düşük değerlerinin oluşturduğu seviye.

2. Bugünkü fiyatların en yüksek seviyesi ile dünkü kapanış değerlerinin oluşturduğu seviye.

3. Bugünkü fiyatların en düşük seviyesi ile dünkü kapanış değerlerinin oluşturduğu seviye.

TR mutlak bir değer olup her zaman pozitif sayıdır. DM'i TR'e göre relatif yapmak için bölerek +/- DI (Directional Indicator) değerleri elde edilir. Fiyatların yükseldiği bir günde +DI, 

düştüğü bir günde ise -DI geçerli olur. +/-DI değerlerinin zaman içerisinde anlamlı olması için örneğin, 14-günlük ortalamaları alınır. +/- D(14)=+/-DM(14)/TR(14) formülü ile tanımlanan DM(14) ve TR(14) bir kere elde edildikten sonra, bir sonraki gün için hesaplanmaları aşağıdaki formüller ile kolayca yapılır.

Bugünkü DM(14)=Dünkü DM(14)- Dünkü DM(14)/14 +Bugünkü DM,

Bugünkü TR(14)= Dünkü TR(14)-Dünkü TR(14)/14 +Bugünkü TR.

+/-DI(14)=+/-DM(14)/ TR(14) denklemleri ile elde edilen +/- DI(14) eğrilerinin farkı ne kadar fazla olursa trendin o kadar kuvvetli ve belli bir yönde ısrarla geliştiği varsayılır. Directional movement Index'in (DX) hesaplanması için +/- DI ları farkları toplamlarına bölünür ve 14 günlük ortalamaları alınarak ADX elde edilir. Bilgisayar ile kolayca hazırlanan bu değerler ekranda üç eğri olarak görülür. ADX değerleri doğrudan doğruya +/-DI değerlerinden elde edildiğinden, fiyatların ne kadar trend içinde olduğunu gösterir. ADX' in yüksek olması fiyat hareketlerinin trend içinde olduğunu ve düşük olması ise yatay fiyat hareketi olduğunu gösterir. Dikkat edilmesi gereken husus yön tanımınım aşağı yada yukarı olması söz konusu değildir. ADX, trendi nümerik olarak ölçmeye ve bu trendin ne kadar kuvvetli olduğunu göstermeğe çalışır, trendin yönünü gösteremez. Fiyatların düşmesine rağmen ADX in yükselmesi normaldir. Trendin ne yönde geliştiğini +/-DI osilatörleri gösterir. ADX, fiyatların yatay hareketlerle geliştiği bölgelerde (konsolidation) küçük değerlere inerek 10 sayısı etrafında yerleşir. Sonuç olarak, fiyatların kuvvetli olarak aşağı yada yukarı yönelmesi ile ADX eğrisi yükselir, fiyatların yatay hareket ettiği dönemlerde ise ADXeğrisi düşme eğilimi gösterir.

ADX indicator technical analysis

ADX Eğrisinin Kullanılması

ADX eğrisinin fiyat hareketlerine doğrudan bağımlılık göstermemesi bu göstergenin birçok teknik anal ist tarafından ihmal edilmesine yol açmakla birlikte diğer göstergeler ile birlikte kullanıldığında en iyi destekleyici sistemlerden biri olarak ortaya çıkar. Yukarıda açıklandığı gibi ADX fiyatların yönünü yada trend doğrultusunu belirtmez. Trendin düştüğü bir zaman aralığında ADX'in yükselmesi yanlış değildir. Ancak bunun fazla önemi olmamalıdır. Zira, ADX eğrisinin yönü belli olmasada bir trend olduğunu göstermesi teknik analist açısından en önemli veridir. Trend takip eden sistemlerden herhangi biri kullanılarak çok kısa zamanda trend yönünde sinyal alınır ve doğru yönde işlem yapılır.

ADX eğrisinin seviyesi teknik analistler tarafından çeşitli şekilde yorumlanırlar. Örneğin, bir kısım teknik analistler 30 gösteren bir ADX seviyesindeki trendin 20 gösteren bir ADX seviyesindeki trendden daha kuvvetli olduğunu düşünürler. ADX eğrisinin yorumlanmasında diğer bir kısım teknik analistler seviyeden daha çok eğrinin yönünün daha önemli olduğunu savunurlar. Genel bir kaide olarak, yükselmekte olan ADX eğrisinin 25 üzerinde her seviyesi kuvvetli bir trendin olduğunu gösterir ve bu zaman aralığında trend takip eden sistemlerin kullanılması gerekir. ADX eğrisinin gözlenmesi hangi sistemin ve ne zaman kullanılması konusunda yardımcı olabilir. Örneğin, popüler sistemlerden stokastik ve göreceli güç endeksi gibi aşırı pahalı/ ucuz fiyat seviyelerini belirlemeyi amaçlayan teknik göstergeler, trendin kuvvetli olması halinde sürekli yanlış sinyaller vererek kısa zamanda büyük zararlara yol açarlar. Bu seviyelerde ADX eğrisinin kuvvetli olduğu, yani fiyatların bir trend içinde olduğu izlenirse kısa dönem yatırımcılar osilatör tipi stokastik, göreceli güç endeksi vb. gibi teknik göstergelerden alınan (trend yönüne ters) sinyalleri ihmal edilerek yanlızca trend yönünde işlem yapabilirler yada trend takip eden bir teknik gösterge ile alınan sinyal ile ADX müsaade ettiği süre uzun dönem pozisyon tutabilirler. Bazen ADX eğrisi +/- DI eğrilerinin üzerine çıkabilir. ADX eğrisinin bu yükselişi, özellikle 40 üzerinde ise, trendin dönmek üzere olduğunu yada ciddi bir reaksiyon beklentisini yansıtabilir. Kesin olmamakla birlikte yatırımcı için en azından dikkat edilmesi ve bu veri ile işlem yapmak üzere hazırlıklı olmasında yarar vardır. ADX in 40 seviyesi üzerinde dönüş yapması ile oluşan bu beklenti, geçerliliği ispat edilememesine rağmen, birçok teknik analistin dikkatle izlediği bir gelişme olarak kabul edilir.

Yükselen ADX Eğrisi

ADX'in yükselmekte olması kuvvetli bir trendin gelişmekte olduğunu ve bu veriden hareketle ne çeşit teknik göstergelerin kullanılması gerektiğine zemin hazırlar. Örneğin, büyük kazançların sağlanması için trend gösteren piyasalarda hareketli ortalamalar, Cross-overs Break-out, Parabolic gibi trend takip eden teknik göstergeler tercih edilmelidir.

ADX eğrisi yükselmediği süre osilatör tipi teknik göstergelerin kullanılması gerekir. Ancak, Ekim ortasında başlayan yükselme trendi ile ADX eğrisinin davranışı parabolik veya hareketli ortalama gibi trend takip eden sistemlere geçilmesini gerektirir.

Trend takip eden sistemlerde yatırımcının en büyük sıkıntısı genel olarak geç alınan sinyallerdir. ADX eğrisini kullanarak trend olup olmadığı konusunda peşinen fikir alınamaz. Bu sebeple ADX in yükselen yada alçalan trend başladıktan bir süre sonra yükselmeye başlaması birçok teknik analist için pozisyon almakta geç kalındığı düşüncesini yaratır. Fakat bunun, özellikle uzun vade yatırımcıları için fazla önemi olmamalıdır. Çünkü, piyasalarda kazanmak için ciddi anlamda bir trend yönünde pozisyon almak ve bu pozisyonu mümkün olduğu kadar tutmak gerekir. Bu anlamda ADX in yardımcı

ya da destekleyici bir gösterge olarak kullanılmasında yarar vardır. Ayrıca, kazançlı pozisyonların çabuk yada erken kapatılması küçük yatırımcıların çok sık yaptıkları klasik hatadır. Bilindiği gibi az kazançlı işlemlerle yatırım dünyasında başarılı olmak çok zordur. Herhangi kazançlı bir pozisyonun zamanından önce kapatılmaması için ADX eğrisine başvurulabilir.

Düşen ADX Eğrisi

Düşen ADX eğrisi, fiyatların yatay yada trendsiz olarak gelişmekte olduğunu ve trend takip eden sistemlerin kullanılmaması gerektiğini vurgular. Bu bölgelerde stokastik ve göreceli güç endeksi gibi göstergeler sık sık fakat az kazançlı işlemler için kullanılır.

ADX diğer sistemlerle bir arada kullanıldığında çok \ararlı olmasına rağmen problemlerden bağımsız değildir. Trendlerin

sona ermesi, genellikle tepe formasyonlarında sık sık görülen ani ve şiddetli günlük hareketlerle başlar. Bu çeşit volatil fiyat hareketlerinde ADX'in çabuk davranması ve trendin döndüğünü göstermesi mümkün değildir. Özellikle uzun peryotlu ADX kullanılmasında mevcut verilerin hesaplanması ADX eğrisine derhal yansımayabilir. Diğer bir ifade ile, ADX geçmiş verileri değerlendirmek durumunda olduğundan trendin birdenbire dönmesini kolayca takip edemez. Ayrıca, ADX eğrisinin duyarlılığı genel olarak diğer sistemlerden daha yavaştır.

 

Teknik Analiz ve ADX indikatörü
Bu makalenin telif hakkı ve tüm sorumlulukları yazara ait olup, şikayetler için lütfen bizimle iletişime geçiniz.
URL:
Etiketler:

Bu makale 21076 kez okundu

02.10.2013 tarihinde yazıldı
Reitix

Yorumlar

  • bugra08250
    09.09.2019

    teknik analizi sadece fiyat grafiklerine simetrik artan ya da azalan çizgiler çekmek olarak anlamamak gerek, piyasayı okumak ve verilerin ne anlattıklarını anlayabilmek için indikatörlerin nasıl çalıştıklarını ve her bir indikatörün hangi piyasa ile hangi parametrelerde verimli çalıştıklarını optimize ederek takip etmek şart

  • cuneytsaglam
    11.12.2014

    sizin dışınızda indikatör analizi yapan pek yok, teşekkürler

  • yavuz
    05.11.2014

    eyvallah üstad, indikatörü koyup herkes mal mal bakıyor ama arkasında dönen altyapıyı anlamaya kimse tenezzül etmiyor maalesef

Bu yazıya siz de yorum yapabilirsiniz

İnternet sitemizdeki deneyiminizi iyileştirmek için çerezler kullanıyoruz. Bu siteye giriş yaparak çerez kullanımını kabul etmiş sayılıyorsunuz. Daha fazla bilgi.